Thema 3: Veranderende bevolkingssamenstelling
Geen kop in het zand
Voor de pauze schetste wethouder Bruintjes van de gemeente Borger-Odoorn (Dr.) hoe zijn gemeente denkt de gevolgen van een sterke bevolkingskrimp èn ontgroening aan te pakken.
Volgens hem heeft het geen enkele zin te doen alsof er niets aan de hand is, of dat het tij te keren zou zijn. Krimp betekent lagere uitkeringen uit het Gemeentefonds en dus het herschikken van voorzieningen.
Op het terrein van bijvoorbeeld basisscholen, sportaccommodaties, dorpshuizen betekent dit: “minder maar beter”. In goede samenwerking met de dorpsbewoners op grond van goede bereikbaarheid de voorzieningen spreiden over de gemeente. Niet alles open laten totdat het doodbloedt.
Na de pauze werd algemeen onderkend dat het vraagstuk van de krimp niet ontkend mag worden. Het vraagt een integrale aanpak van samenwerking tussen de verschillende dorpen binnen een gemeente èn van omliggende gemeenten.
Mogelijke maatregelen
Als concrete nastrevenswaardige maatregelen van de landelijke overheid werden genoemd:
- Bij bezuinigingen in de toekomst de krimpgebieden ontzien. Nu is er nog een overheveling van geld (woningcorporaties) vanuit de krimpgebieden naar de stad.
- Relatie stad- platteland herzien.
- Het geld dat de overheid minder uitgeeft omdat het leerlingenaantal afneemt, voor de helft ter beschikking stellen van het dorp/ de school om te investeren in kwaliteit en bijv. afstandsonderwijs/ internetonderwijs.
- ‘Groen’ en ‘blauw’ zwaarder laten wegen bij de vaststelling van de bijdrage die een gemeente krijgt uit het Gemeentefonds. De huidige verdeelsleutel (met inwoneraantal als belangrijkste parameter) is desastreus voor plattelandsgemeenten.
Aanbevelingen in het slotdebat
- Ontzie krimpgebieden bij aanstaande bezuinigingen. (Nu is er juist sprake van een geldstroom vanuit de krimpgebieden naar de stad!)
Wat gaat mee naar de Tweede Kamer?
- Jansen: De financiering van gemeenten in krimpgebieden moet veranderen. Zie Jacobi (op ideeëniveau)
- Jacobi: Meer geld voor ondersteuning van bewonersparticipatie (LNV op landelijk niveau). Meer kansen voor EU-subsidies voor leefbaarheid, we kunnen die beter benutten. Herziening van gemeentefonds ten voordele van niet bouwende gemeenten (krimpgebieden), dus groen en blauw meewegen.
- Wolberts: Decentralisatie?
- Koopmans: (Bezuinigen door) de-institutionalisering van de zorg. Investeren in de kwaliteit van kleine scholen. Financiering van kleine scholen langzamer afbouwen: geef het dorp de helft van de bezuiniging terug om in kwaliteit / afstandsonderwijs te investeren. Betere lesmethoden voor kleine scholen.
